Eldgos ß ═slandi,

Jar­frŠ­i ═slands

HELZTU ELDFJÍLL JARđAR

 

 

 

 

 



ELDGOS ß ═SLANDI
.

.
[Flag of the United Kingdom]
In English

 

 

 



 

 

 

 

 

Eyjar Ý Atlantshafi, sem or­i­ hafa til ß rekßs Atlantshafshryggjarins:  Asoreyjar, Bermuda, Madeira, KanarÝeyjar Ascension, St. Helena, Tristan da Cunha o.fl.

Gli­nun Atlantshafshryggjar byrja­i a­ nor­anver­u fyrir u.■.b 150 milljˇnum ßra og fyrir 90 m. ßra a­ sunnanver­u.

═sland er stŠrsta eyjan ß Atlantshafshryggnum vegna ■ess, a­ saman fara pl÷tuskil e­a rekßs hryggjarins og heitur reitur, sem pl÷turnar hafa fŠrzt yfir og er enn ■ß undir landinu.  Landi­ fŠrist smßm saman nor­vestur yfir hann.  Ůetta samspil er einsdŠmi ß Atlantshafshryggnum.  ═sland vŠri lÝklega ekki til, ef einungis hef­u komi­ til gos vegna landreks.  Landi­ vŠri allt ÷­ruvÝsi Ý l÷gun, ef heiti reiturinn hef­i einn valdi­ gosum, lÝklega eitthva­ Ý lÝkingu vi­ Hawaii.  

Flekareki­ er Ý austur og vestur, en amerÝska og evrˇasÝska kerfi­ fŠrist saman Ý nor­vestur yfir heita reitinn.  HŠgt er a­ rekja feril, sem heitir reitir mynda ß pl÷tunum vegna ■ess, a­ ■Šr fŠrast yfir ■ß lÝkt og ■ykk stßlplata sÚ logskorin, loginn er fastur en flekarnir fŠrast.  Ofan ß heita reitnum, undir mest÷llu landinu er 20 - 100% hlutbrß­i­ lag.  Ůa­ er ofan ß m÷ttulstreyminu ß ca. 5 - 20 km dřpi, ■annig a­ ■ar er nˇg efni Ý eldgos. 

Heiti reiturinn veldur gosum ß Su­urlandsgosbeltinu (Surtsey, Vestmannaeyjar, Katla, Eyjafjallaj÷kull, Tindfj÷ll, Hekla, Mřrdalsj÷kull, LakasvŠ­i­, Vei­ivatnasvŠ­i­ og Vatnaj÷kull).  Hann er kominn austur fyrir rekßsinn ß Reykjanesi, sem er samt enn ■ß mj÷g gosvirkur vegna austur-vestur reksins.  Rekßsar um SnŠfellsnes og H˙naflˇa hŠttu a­ vera virkir fyrir u.■.b. 7 millj. ßra.  Ůar var heiti reiturinn fyrir u.■.b. 60 millj. ßra nŠrri n˙verandi FŠreyjum.  Hann skildi ■ß eftir basalt ß GrŠnlandi (Gunnbj÷rnsfjall) og ne­ansjßvarhrygginn til FŠreyja.

N˙verandi lega mi­ju heita reitsins er undir Tr÷lladyngju og er hann 275-375 km dj˙pur.  Hann nŠr lÝklega undir meginhluta Vatnaj÷kuls og allan Hofsj÷kul, ■ar sem stendur lÝklega stŠrsta eldfjall landsins (askja) undir Ýsnum.  Kviku■rŠr (100% brß­i­ berg) eru 100-1000 km3 a­ stŠr­ og eru ß u.■.b. 10 km dřpi undir eldvirku beltunum.  ŮŠr fŠ­a kvikuhˇlf undir megineldst÷­vunum.  L÷gun ■rˇnna sÚst vel ß yfirbor­inu, sbr. Krafla, ■ar sem h˙n er  ß u.■.b. 3 km dřpi, en kvikuhˇlfi­ enn ■ß grynnra (700 m).  Undir Heklu er ekkert kvikuhˇlf, en kviku■rˇin er ß u.■.b. 8 km dřpi, 40 km l÷ng.  Hˇlf eru ca. 10% af stŠr­ ■rˇa, t.d. 42 km3 undir Kr÷flu.  

Ůegar gřs Ý Kr÷flu, kemur kvikan ˙r hˇlfinu en ˙r ■rˇnni, sem er dřpra, ■egar gřs Ý Gjßstykki.  Ůetta hafa rannsˇknir ß efnasamsetningu hrauna ß hvorum sta­ sanna­.  LÝparÝt er ekki til ß ═slandi heldur rݡlÝt, dasÝt, millidasÝt o.fl. s˙rar bergtegundir.  ŮŠr eru u.■.b. 10% af Ýslenzku bergi.  ١leiÝt er algengasta tegund basalts ß landinu, en ■a­ skiptist Ý fj÷lda tegunda innbyr­is.    Hreinn ˇlivÝnsandur finnst Ý Hßleyjarbungu ß Reykjanesi, skammt frß saltverksmi­ju. J÷kull var ˙tbreiddur lengur ß ═slandi en menn hÚldu.  J÷klullaust var­ fyrir ca. 9000 ßrum. J÷kulskei­ (ca. 30 ß Ýs÷ldinni) voru ca. 100.000 ßra l÷ng og hlřskei­ ß milli ■eirra ca 10000 ßr.  J÷kulskei­ koma og fara mj÷g sn÷ggt (ca. 50 - 100 ßr).  Sveiflur eru sneggri en ß­ur var tali­, ■ˇtt tilt÷lulega langan tÝma taki a­ nß hßmarkinu.

äJ÷kull" grein eftir Ëlaf Ingˇlfsson o.fl.  äIceagesö eftir Jon Ericson, fŠst Ý Bˇks÷lu St˙denta.
 


ASKJA-DYNGJUFJÍLL


B┴RđARBUNGA


DYNGJUH┴LS og TRÍLLADYNGJA


EYJAFJALLAJÍKULL


GR═MSVÍTN

Hekla.gif (15996 bytes)
HEKLA


HOFSJÍKULL


Holuhraun


KATLA


KERLINGARFJÍLL


KRAFLA


KVERKFJÍLL


LAKAG═GAR


REYKJANES


SNĂFELLSNES


TINDFJÍLL


TORFAJÍKULL


TUNGNAFELLSJÍKULL


VESTMANNAEYJAR


ÍRĂFAJÍKULL

HELZTU ELDFJÍLL JARđAR

MESTA SÍGULEGA ELDGOS JARđAR


TIL BAKA          Nat.is - Reykjavik- sÝmi: 898-0355 - nat@nat.is- um okkur - heimildir          HEIM